Kreatynina – opis, normy, interpretacja

W krwi oraz moczu występuje szereg różnych substancji. Jedną z nich jest kreatynina. Stężenie tego związku w surowicy krwi oznacza się przede wszystkim po to, aby ocenić funkcjonowanie nerek.

Opis

Kreatynina jest pochodną kreatyny, czyli związku chemicznego będącego nośnikiem energii w mięśniach. Statystyki podają, że w ciągu doby w przybliżeniu od 1 do 2% kreatyny mięśniowej przemienia się w kreatyninę, która w dalszej w kolejności ulega przefiltrowaniu przez nerki i usunięciu wraz z moczem.

Poziom kreatyniny we krwi jest zależny przede wszystkim od:

  • płci – u mężczyzn jest wyższy niż w przypadku kobiet,
  • masy mięśniowej,
  • wielkości spożywanego mięsa – znaczne jego spożycie może przyczynić się do sporego wzrostu stężenia kreatyniny.

Ta wielkość w przypadku danego człowieka jest jednak względnie stała. Zawartość kreatyniny w moczu zmienia się w zależności niemalże jedynie od działania filtracyjnego nerek, a więc przesączenia kłębuszkowego.

Normy

Prawidłowa zawartość kreatyniny we krwi wynosi od 53 do 115 µmol/l (co odpowiada wadze od 0,6 do 1,3 mg). Warto jednak zdawać sobie sprawę, że czasami można uzyskać fałszywe wyniki. Dzieje się to wówczas, gdy pacjent cierpi na hiperbilirubinemię lub próbka uległa zhemolizowaniu. Znajomość stężenia kreatyniny pozwala na obliczenie klirensu kreatyniny na podstawie stosownego wzoru. Klirens kreatyniny w sporym przybliżeniu wynosi tyle samo co wartość przesączania kłębuszkowego (GFR), dlatego jest dobrym wskaźnikiem umożliwiającym ocenę stanu funkcji filtracyjnej nerek.

Stosowanie norm kreatyniny w osoczu do oceny stanu nerek powinno być wykonywane ostrożnie, gdyż wzrost jej stężenia występuje dopiero wówczas, gdy przynajmniej połowa miąższu nerek została uszkodzona. Warto także wiedzieć, że u osób wyniszczonych, starych i z niewielką masą mięśniową kreatynina może być niska bez względu na dysfunkcje nerek.

Interpretacja

Nadmiernie wysokie stężenie kreatyniny może być związane z m.in.:

  • zaburzeniami w funkcjonowaniu nerek, które mogą być spowodowane uszkodzeniami czy infekcjami,
  • zablokowanymi drogami moczowymi,
  • odwodnieniem organizmu,
  • niewydolnością nerek – ostrą lub przewlekłą,
  • problemami związanymi z ciążą, np. eklampsją lub podwyższonym ciśnieniem krwi wynikającym z preeklampsji,
  • dolegliwościami mięśni, np. uszkodzeniem tkanki mięśniowej.

Jeżeli natomiast kreatynina jest zbyt niska, to może to oznaczać np.:

  • choroby, które mogą doprowadzić do zaniku mięśni,
  • miastenię, a więc chorobę autoimmunologiczną, która objawia się osłabieniem mięśni szkieletowych, a także szybkim męczeniem się,
  • niedożywienie czy też wyniszczenie organizmu.

Na podstawie artykułu:

Kreatynina – wyniki, normy i badania

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *